وضعیت جغرافیایی و تاریخی استان كردستان


  وضعیت جغرافیایی و تاریخی استان كردستان 

استان كردستان با مساحتی حدود 28203 كیلومتر مربع در غرب ایران قرار دارد و از شمال به استان های آذربایجان

غربی و بخشی از زنجان ، از مشرق به استان همدان و بخش دیگری از زنجان ، از جنوب به استان كرمانشاه و از

مغرب به كشور عراق (استان كردنشین سلیمانیه) محدود می گردد .

استان كردستان بر اساس آخرین تقسیمات كشوری در سال 1382 دارای 9 شهرستان ، 23 شهر ، 23 بخش ، 79

 دهستان و 1767 آبادی می باشد .شهرستان های استان عبارتند از :

بانه ، بیجار ، دیواندره ، سروآباد ، سقز ، سنندج ، قروه ، كامیاران و مریوان .

از لحاظ اقلیمی و طبیعی استان كردستان منطقه ای كوهستانی می باشد كه دشت های مرتفع و دره های پهن نیز

در پهنه منطقه گسترده شده اند . اختلاف ارتفاع بین بلندترین و پست ترین نقاط استان به حدود 2400 متر می رسد .

كوه شاهو با ارتفاع 3300 متر بلندترین و منطقه آلوت در بانه با ارتفاع حدود 900 متر كم ارتفاع ترین نقطه استان می باشد

. كه این اختلاف ارتفاع خود باعث به وجود آمدن اقلیم های متفاوت می گردد و این موضوع از لحاظ ارتباط با بحث توریسم

 بسیار حائز اهمت است . بیشترین میزان بارندگی مربوط به شهرهای مریوان و بانه حدود 800 میلی متر در سال و

كم ترین میزان بارندگی در ناحیه شرق حدود 400 میلی متر و در قسمت مركزی استان یعنی سنندج نزدیك به 500

میلی متر در سال است .
از انجا كه تنوع اقلیمی و وجود عوارض طبیعی و توپوگرافی در مقایسه با یكنواختی ، پتانسیل مهم توریستی به شمار

می رود از این لحاظ استان كردستان دارای جاذبه های متنوع و ارزشمندی است . بر اساس استانداردهای جهانی

 دمای مطلوب و مناسب برای جهانگردان در سطح جهانی بین 20 تا 25 درجه سانتی گراد می باشد . با توجه به

میانگین دمای روزانه استان ، از اواسط اردیبهشت تا اواسط مهر ماه بهترین ایام برای جذب جهانگردان  تفریحی

 تابستانه می باشد.

   و مانگین دمای ماه های این دوره از 22 تا 28 درجه سانتی گراد متغیر است . همچنین دو ماهه اول سال نیز یعنی

فروردین و اردیبهشت به علت بارندگی های زیاد و در نتیجه سرسبزی منطقه بهترین زمان برای برگزاری تورهای

طبیعی و دیدار مسافران از طبیعت كردستان است . در فصل زمستان با توجه به سردی هوا و طول دوره یخبندان و

با در نظر گرفتن شرایط خاص جغرافیایی و ارتفاع زیاد شهر های استان و وجود اتفاعات بلند ، بارش های جوی

زمستانه اغلب به صورت برف است كه در این رابطه تعداد روزهای یخبندان در این ناحیه حائز اهمیت می باشد

  و بر اساس بررسی های انجام شده تعداد روزهای یخبندان در بیجار 160 روز در سال در منطقه سنندج و

 كامیاران 110 روز در سال ، در منطقه سقز و دیواندره 113 روز در سال و در منطقه مریوان و بانه به 85 روز در

سال می رسد و از این حیث زمینه های بسیار مناسبی را برای ورزش های زمستانه به ویژه ورزش نشاط

بخش و هیجان انگیز اسكی روی برف به وجود می آورد .
استان كردستان به علت دارا بودن شرایط مساعد اقلیمی و زیست محیطی ، از دوران پیش از تاریخ ، به عنوان

یكی از استقرارگاه های بشری مورد توجه بوده و نتایج حاصل از كاوش های علمی باستان شناسی در مكان های

 باستانی حاكی از این مطلب است . در كدستان حدود یك هزار و دویست و سی و چهار اثر باستان شناسایی شده

 كه شامل تپه ، خانه ، مسجد ، مجموعه ، پل و حمام می باشد و حدود پانصد اثر از آنها در فهرست آثار ملی به

 ثبت رسیده است .

ویژگی های فرهنگی 

یكی از مهمترین جاذبه های كردستان ویژگی های فهنگی آن است . این ویژگی ها عبارتند از : زبان ، لباس ،

موسیقی ، رقص ، جشن ها و مراسم خاص و صنایع دستی .
زبان مردم استان كردستان كردی است . زبان كردی همانند بان فارسی یكی از زبان های گروه هند و اروپایی ا

ست كه دارای قوانین خاص زبان از لحاظ دستوری و نوشتاری است . به علت وسعت زیاد مناطق كردنشین این

 زبان دارای لهجه های اصلی و زیر لهجه هائی می باشد كه این تنوع لهجه از لحاظ حجم كلمات این زبان را غنی

و وزن و لفظ آهنگین كلمات عرصه شعر و ادبیات و موسیقی كردی را متاثر و ثروتمند ساخته است .

 لباس كردی 

لباس كردی یكی از زیباترین و متنوع ترین و پوشیده ترین پوشش هایی است كه به نوشته سیاحان در سفرنامه

هایشان در سطح فرهنگ مردم دنیا كم نظیر است . به طوری كه این لباس در چندین جشنواره مختلف بین المللی

مقام اول را از لحاظ پوشش و زیبائی و تنوع كسب نموده است . لباس كردی همانند زبان كردی دارای تنوع خاص

در مناطق مختلف است .

      

  موسیقی 

استان كردستان یكی از غنی ترین استان های كشور از لحاظ موسیقی است . گروه های مختلف موسیقی در

استان ، وجود اساتید موسیقی كردی در تهران و شهرهای بزرگ كشور و همچنین ساخت سازهای موسیقی

 در این استان ، كردستان را به مهد موسیقی كشور تبدیل نموده است . كه به جرات می توان در صورت برنامه ریزی

صحیح در زمینه احداث مجتمع های فرهنگی ، سالن های اجرای موسیقی در آینده ندیك شاهد ورود گردشگران

 علاقه مند به موسیقی و برپائی كنسرت های موسیقی ملل مختلف در كردستان باشیم .

 رقص كردی 

رقص كردی با زیبایی خاص آئینه ای تمام نما از زندگی گذشته این مردم است كه به صورت زنده در زمان حال در

وجود آنان در حركت و جریان است . اگر به ریشه یابی و علل به وجود آمدن این هنر توجه نماییم باید اذعان نمود

كه این هنر ریشه در زندگی و كار روزانه مانند كشاورزی ، اعتقادات دینی ، مراسم و جشن های بزرگ ، بازی های

محلی ، جنگ و دفاع و حالات روحی و درونی افراد دارد كه به صورت امروزی در آمده است . رقص كردی در تمام نقاط

 كردستان به خصوص در سنندج و مریوان از غنای زیادی برخوردار است و با وجود سازهای الكترونیكی امروزی ،

كم و بیش از سازهای سنتی نیز برای همراهی استفاده می گردد .

  جشن ها و مراسم خاص 

یكی از مهم ترین مراسم در میان مردم كردستان كه نمود عمومی و كلی دارد جشن نوروز و بزگداشت آیین آغاز

سال است كه به صورت خود جوش در اقصی نقاط استان همراه با مراسم رقص و برپائی آتش برگزار می گردد .

عید فطر و عید قربان نیز به عنوان اعیاد مذهبی دارای اهمیتی خاص هستند . از دیگر مراسم مهم می توان به

مراسم آئینی و باستانی پیرشالیار در روستای اورامان تخت اشاره نمود كه در دو نوبت در چهل و پنجمین روز بهار

 و چهل و پنجمین روز زمستان طی مراسم با شكوه در این روستا برگزار می گردد .

 صنایع دستی و سوغات 

صنایع دستی استان بخشی از فرهنگ مردم استان كردستان است مه بر اساس نیاز و خلاقیت در طی زمان شكل

گرفته است . مهمترین صنایع دستی استان عبارتند از : نازك كاری كه از محصولات عمده آن می توان به تخته نرد و

شطرنج اشاره نمود كه شهرت جهانی دارند .


استان كردستان دارای انواع شیرینی های محلی می باشد كه مهمترین این شیرینی ها كنجد ، بادام سوخته ، نوعی

باسلوق و نان برنجی است كه در این میان كنجد شیرینی محلی خاص شهر سنندج به همراه نان برنجی خریداران

زیادی دارد .

  قالی و گلیم 

قالی و گلیم استان كردستان از لحاظ تنوع رنگ و گیاهی بودن ، اصالت طرح و كفیت آن شهرت جهانی دارد . شهرهای

سنندج و بیجار مهمترین نوع قالی را دارا می باشند به طوری كه به علت شهرت جهانی فرش سنندج (سنه) در

 دائره المعارف بریتانیا معنی واژه سنه را نام نوعی قالی به نام سنه معنی نموده اند .

  نساجی سنتی یا (جولائی) 

تولید پارچه های لباس كردی مردانه و فرآورده هایی مانند رختخواب پیچ ، یا موج و جانماز كه به روش سنتی تهیه

 می شود ، حاصل كار جولاها است .

 كلاش 

در مناطق كردنشین یك نوع گیوه به نام كلاش تولید می شود . رویه این كفش از نخ پنبه ای بافته شده و زیره آن از

 پارچه فشرده شده ساخته می شود ، به همین دلیل كلاش كفشی است سبك ، نر م و قابل انعطاف و متناسب با

محیط كوهستانی . تولید كلاش در اصل مختص اورامان بوده ولی اكنون در اكثر شهرهای استان تولید می شود .

   آلات موسیقی 

به علت وجود چوب درختان جنگلی مرغوب و به همراه استعداد فراوان در زمینه تعلیم و یادگیری موسیقی ، این

صنعت رشد قابل ملاحظه ای نموده است و اكنون كارگاه های زیادی مشغول تولید انواع ساز هستند .

منبع:http://www.ostan-kd.ir

جاذبه های گردشگری مریوان

 


درياچه زريوار

اين درياچه در فاصله‌ي 2 كيلومتري شمال‌غربي شهر مريوان و طول جغرافيايي 46 درجه و 10 دقيقه و عرض 35 درجه و 31 دقيقه و ارتفاع 1250 متري از سطح دريا قرار گرفته است. وسعت درياچه زريوار به دليل تغييرات حجم آبي در فصول مختلف متغير مي‌باشد. حداقل عمق آن حدود 2 متر و حداكثر 6 متر گزارش شده است.


حجم تقريبي درياچه حدود 30 ميليون مترمكعب برآورده شده است. محيط نيزارهاي اطراف درياچه حدود 5/22 كيلومتر مي‌باشد.رطوبت نسبي برابر 4/59 درصد است. آب درياچه، شيرين و از تعدادي چشمه‌هاي كف‌جوش و نزولات جوي تأمين مي‌گردد.

درياچه زريوار به دليل نيزارهاي اطراف و همچنين انواع گياهان آبزي و حاشيه‌اي از جمله بارهنگ آبي، هزاران ني، نيلوفر آبي، ني، لويي، جگن، بزواش، نعناع و گندميان زيستگاه مناسبي براي انواع جانداران از جمله ماهيان، پرندگان و پستانداران مي‌باشد.
انواع پرندگان بومي شامل: اردك سرسبز، خوتكا، چنگر،گيلار، پرستوي دريايي و انواع كشيم از بوميان درياچه‌ي زريوار مي‌باشد كه در سالهاي اخير به علت شلوغي درياچه و ورود افراد محلي با مشكل مواجه گشته‌اند. گونه‌هايي از كشيم، گيلار، اردك سرسبز، انواع حواصيل، كاكايي و پرستوي درياچه‌اي را مي‌توان در تمام فصول سال مشاهده نمود.

استانداري كردستان به منظور فعال ساختن پتانسيل‌هاي توريستي درياچه‌ي زريوار پروژه‌ي مطالعاتي طرح توسعه‌ي خدمات گردشگري درياچه‌ي زريوار را در سال 1380 توسط مهندسين مشاوره بافت شهر به اجرا درآورد. منطقه طرح دشت باريكي با راستاي شمال‌غربي ـ جنوب‌شرقي كه از دو سو توسط ارتفاعات محصور شده است. درياچه‌ي آب شيرين زريوار با مساحت تقريبي 6 كيلومتر مربع در مركز محدوده‌ي مطالعاتي واقع شده است.

محدوده‌ي طرح از سه واحد كوهستاني، بين كوهستان (يا كوهپايه)، و واحد درياچه تشكيل شده است. اراضي مسطح در حاشيه‌ي درياچه و در امتداد شمالي و جنوبي آن واقع شده است. روستاها و مراكز جمعيتي در نوار كوهپايه‌اي واقع شده و واحد كوهستاني در دو سمت شرق و غرب درياچه با ارتفاعات مختلف قرار گرفته‌اند. تپه‌ي شرقي مشرف به درياچه در حال حاضر ناحيه‌ي تجهيز شده‌ي گردشگري منطقه مي‌باشد.

منطقه‌ي مريوان با ريزش باران ساليانه بين 800-700 ميليمتر از مهمترين کانون های باران‌خيز كشور است. متوسط دماي سه ماهه تابستان ـ كه فصل اصلي گردشگري است ـ بين 4/21 تا1/25 درجه است. كه به اين ترتيب مناسب‌ترين دما براي گردشگران محسوب مي‌شود (دماي استاندارد 25 ـ 20 درجه). ريزش نزولات زمستاني به صورت برف ، امكان يخ‌بستن سطح درياچه در سال‌هاي سرد و تعدد روزهاي آفتابي در پاييز و زمستان از دیگر سو، شاخص‌هاي بسيار مناسبي براي گسترش گردشگري زمستاني (برفي و يخي) مي‌باشد.

بيلان آبي درياچه نشان مي‌دهد كه مساحت محدود حوزه آبريز درياچه معادل 9/87 كيلومتر مربع و متوسط آبدهي سالانه‌ي درياچه در حدود 7/42 ميليون مترمكعب (36/1 متر مكعب در ثانيه) مي‌باشد.

تشريح طرح توسعه‌ي خدمات گردشگري درياچه‌ي زريوار

اين گزارش در چهارچوب طرح راهبردي توسعه‌ي خدمات گردشگري درياچه‌ي زريوار (مهندسين مشاور بافت شهر 1380)، پس از بازنگري در طرحها و برنامه‌ها و تطبيق آن با شرايط اقتصادي و سياسي فعلي و برنامه‌هاي توسعه‌ي آتي استان، توسط مهندسان مشاور گزينه تهيه و تنظيم گرديده است.

محورهاي گردشگري

محور مريوان ـ پارك ساحلي

در طرح، اين محور به عنوان گردشگاه خطي و عامل ارتباط شهر مريوان با مجموعه‌ي گردشگري پارك ساحلي در نظر گرفته شده كه داراي نقاطي براي پيک نیک ، مسيرهاي رفت و برگشت سواره، مسيرهاي پياده، دوچرخه و درشكه‌راني مي‌باشد. وجود فضاهاي تفريحي، ورزشي، اقامتي و پذيرائي در قسمت‌ شمالي جاده و جلوگيري از ساخت و ساز در اراضي جنوبي سبب خلق مناظر زيبائي در مسير درياچه گرديده است.

محور مريوان ـ باشماق (بازارچه‌ي مرزي)

بازارچه‌ي مرزی باشماق در مسیر و فاصله‌ي شانزده‌ كيلومتري درياچه واقع شده كه تعدا زيادي تجار، بازرگان خارجي و داخلي و افراد پیله ور محلي و شركت‌هاي حمل و نقل ترانزيتي كالا در آن فعاليت دارند. اين محور در حال حاضر به دليل ايجاد ارتباط بين شهر مريوان با بازارچه داراي عملكرد ترانزيت كالا بوده و به جز استفاده‌ي روستائيان ساكن اطراف درياچه به عنوان جاده دسترس مسافرين خارجي به مقصد كشور عراق، تجار، بازرگانان و گردشگران و نيز براي ديدن بازارچه‌ي مرزي و آثار هشت سال دفاع مقدس از آن استفاده مي‌نمايند.

محور ساحل غربي

وجود روستاهاي قديمي با ساكنين بومي ويژگي‌هاي اجتماعي و فرهنگي و زباني و آئيني آنها، قابليت شکل گيري محور بسيار فعال از شمال (روستاي برده‌رشه) تا جنوب (روستاي ني) را دارد، بسياري از خدمات مورد نياز گردشگران و به ويژه طرح كاشانه در روستاهاي هفتگانه غرب درياچه تقويت محور ارتباطي موجود در راستاي توسعه‌ي فعاليت‌هاي تفريحي نظير پياده‌روي، پيك نیک ،دوچرخه‌سواري، ديدار از روستاها، پاكسازي محيط روستاها از فضولات حيواني و زباله‌ها و جمع‌آوري سيستماتيك فاضلابهاي روستايي، احياء معماري بومي و كلاً جذب گردشگران به محيط‌هاي روستائي و جلب مشاركت روستائيان در روند توسعه‌ي گردشگري منطقه در طرح پيش‌بيني شده است.

محور سد خاكي

سد خاكي موجود در جنوب درياچه علاوه بر اهداف فني، از نظر توسعه‌ي گردشگري نيز قابليت جديدي محسوب مي‌شود. اين سد با ايجاد ديدگاه مناسب با چشم‌اندازهاي متنوع نسبت به درياچه، شهر مريوان، روستاهاي غرب درياچه و اراضي، قابليت‌هاي نويني براي گردشگري و ايجاد محور پياده با امكان توقف و مكث روي سد پديد آورده است.

محورهاي كوه‌پيمايي، سواركاري و دوچرخه‌سواري كوهستان

علاوه بر محورهاي گردشگري عمومي براي امكان استفاده‌ي جوانان و ورزشكاران و بهره‌گيري از طبيعت زيباي كوهستان زريوار، مجموعه‌اي از مسيرهاي پياده‌روي و كوه‌پيمايي، سواركاري، دوچرخه‌سواري كوهستاني در ارتفاعات شرقي و غربي درياچه، طراحي شده است.

مراكز و مجموعه‌هاي گردشگري

مجتمع پارك ساحلي زريوار: مهمترين و يا شايد تنها مجموعه‌ي گردشگري موجود در زريوار مجموعه‌ي پارك ساحلي و تپه‌ي مشرف به آن مي‌باشد. در طرح‌ پيشنهادي مجموعه‌ي پارك ساحلي و تپه‌ي مشرف به آن در قالب سه مجموعه‌ي مرتبط، لکن داراي هويت مستقل كالبدي و عملكردي ارائه شده است.
مجموعه‌هاي سازماندهي شده‌ي مجتمع پارك ساحلي عبارتند از:
1- پارك شهري و مراكز فرهنگي و خدماتي 2- پارك ساحلي (بلوار ساحلي) 3- مجموعه‌ي خدماتي پذيرائي و اقامتي روي تپه.



دشت بیلو
دشت بيلو در 15 كيلومتري شهرمريوان قرار دارد. اين دشت با پوشش گياهي مناسب و چشمه‌هاي آب و همچنين جنگلهاي اطراف آن پذيرايي تعداد زيادي از اهالي شهر و روستاهاي اطراف مي‌باشد. مردم در دامن طبيعت زيبا و سرسبز دشت بویژه درطول روز و ایام تعطیلات ساعتها وقت خود را به تفرج در آنجا سپري مي‌كنند. زمينهاي اطراف اين دشت در گذشته جهت برنج‌كاري استفاده مي‌شده است.


جاده دور دریاچه

از جاذبه‌هاي دیگر گردشگري مريوان جاده دور درياچه مي‌باشد كه مثل حلقه‌اي دور درياچه كشيده شده است. مردم و مسافرين از اين جاده سياحتي جهت تفريحات خود استفاده مي‌كنند. در حاشيه اين جاده، 6 روستا قرار گرفته كه عبارتند از: روستاهاي برده‌رشه، ينگيجه، كاني‌سپيكه، پيرصفا، دره‌تفي، كاني‌سانان و ني كه طبيعت بكر اين روستاها و همچنين سرسبزي و چشمه‌هاي آب فراوان در كنار درياچه زيبايي خاصي را به آن بخشيده كه توجه هر رهگذري را به خود جلب مي‌كند. دراطراف اين جاده باغات و چمنزار های زیبایی وجود دارند. توضيحاً طول اين مسير كه از سه راهي ني شروع و به سه‌راهي برده‌رشه منتهي مي‌شود حدود 18 كيلومتر مي‌باشد.


قمچيان

يكي ديگر از نقاط زیبا و دل انگیز، حواشی جاده مريوان ـ سقز و منطقه‌ي تفريحي قمچيان است که هر مسافري راشيفته‌ي طبيعت زيبا و سرسبز خود می کند.در كنار جاده جوي بارهاي ، كوههاي سر به فلک کشیده ، درختان و طبيعت زيبا ديده مي‌شود كه جلوه‌اي خاص به اين محل بخشيده است. مكان تفريحي قمچيان نيز در حد فاصل جاده مريوان و سقز واقع شده . جايگاهي با صفا و سر سبز بوده که علاوه بر سرسبزي، گياهان خوراکی زيادي در فصل بهار مانند قارچ، پيچك، ريواس مي‌توان يافت. همچنين در كوهها و دره های اطراف آن حيوانات وحشي از قبيل خرس، روباه، خرگوش، گرگ و انواع پرندگان مخصوصاً كبك وجود دارد كه تعدادي از مردم براي شكار به محل مذكور مي‌روند. ارتفاعات اطراف شهر مريوان از قبيل: چاوک، قله‌ي امام نيز هر هفته پذيراي تعداد زيادي جوانان و كوهنوردان شهر است.


ناوطاق

ناوطاق گاران در 40 كيلومتري شهر مريوان و مابين بخشهاي سرشيو و مركزي قرار دارد. اين دشت در فصل بهار به واسطه‌ي سرسبزي و طبيعت زيبا و چشمه‌هاي آب، پذيراي گردشگران زيادي مي‌باشد. در اطراف اين دشت كوههاي بلندي سر به فلك كشيده اند و زيبايي خاصي به اين منطقه داده در اين محل علاوه بر گونه های مختلف ،گياهان خوراکی زيادي مانند ريواس، پيچك، كنگر، قارچ خوراكي وجود دارد كه در فصل بهار روزانه تعداد قابل ملاحظه‌اي از اهالي روستاهاي اطراف آنها را جمع‌آوري و در شهر به مشتريان عرضه مي‌نمايند.

ملا قوبی
ملاقوبي در سه كيلومتري مريوان در شمال اراضي روستاهاي هجرت و جنوب ‌شرقي روستاي برقلعه قرار گرفته و از قديم‌الايام تاكنون به عنوان زيارتگاه و تفريحگاه مردم منطقه بوده است . در اين مكان درختان جنگلي زيادي وجود دارد نام اين محل به واسطه‌ي وجود زيارتگاه شخصي به نام ملاقوبي نامگذاري شده و علاوه بر آن وجود طبيعت سرسبز و چشمه‌هاي آب و درختان جنگلي جزء مناطق دیدنی مريوان مي‌باشد.

طرح گردشگری مریوان در قالب اجرای زیر ساخت ها از قبیل احداث مسجد ، محوطه سازی ، نورپردازی، نصب آلاچیق ، هدایت فاضلاب ، احداث سرویس های بهداشتی در دست اجر می باشد. 

مطالعات طرح گردشگری از سال 1383 شروع گردیده و تاکنون حدود 25 میلیارد ريال اعتبار داشته است و در سفر هیئت محترم دولت  به عنوان یکی از مصوبات سفر تحت عنوان قطب گردشگری زریبار در استان تعیین شد. 

منبع:http://www.marivan.gov.ir

بانه

بانه نام شهری است در استان کردستان واقع در مرز غربی ایران

شهر بانه مرکز شهرستان بانه در فاصله ۲۷۰ کیلومتری شمال غربی سنندج در ابتدای راه آسفالت بانه - سردشت قرار گرفته‌است که با شهرستانهای بوکان سردشت سقز هم مرز است.

نام بانه را از واژه فارسی/کردی بان به معنی «بام» و بلندی و متأثر از ارتفاعات و نحوه استقرار و موقعیت شهر بانه می‌دانند. ارتفاع ۱۵۵۴ متری شهر از سطح دریا و چشم انداز بلندی‌های پیرامون آن موجب گردیده‌است که مردم برای رسیدن به شهر مسیر زیادی را به طرف سربالایی طی کنند. نام بانه را به معنی خانه (منظور اقامتگاه و آبادی و مسکن است) و اردو (منظور اردوگاه سربازان است) و پادگان (شهر دو قلعه بزرگ داشته) نیز تفسیر کرده‌اند.

پیش از اسلام طایفه‌ای زرتشتی به نام قه‌قو بر این منطقه حاکم بودند که در حمله اعراب و بعد از آن، اختیار دینی‌ها حکومت آن را به دست گرفتند. تا میانه‌های سده سیزدهم هجری نام اصلی شهر بانه به‌روژه (آفتابگردان) بود و قباله‌هایی نیز وجود دارد که در همه آن‌ها مرکز بانه روستای به‌روژه نامیده شده‌است. این شهر یک بار پیش از جنگ جهانی اول و بار دیگر در زمان جنگ جهانی دوم دچار آتش سوزی شدیدی شد.

اکنون گورستان شمال شرقی شهر را بانه کهنه یا کهنه بانه می‌نامند. علت تغییر نام و جابجا شدن محل شهر به واسطه شیوع بیماری‌های وبا و طاعون بود که هر چند سال یک بار شایع می‌شد و چون بازماندگان، محل اولیه را آلوده می‌پنداشتند، ازنو در جای دیگری به ایجاد شهر و ده می‌پرداختند. آتش سوزی و جنگ‌های قبیله‌ای یکی دیگر از عوامل جابجا شدن محل شهر بود. در بانه آبادی‌هایی به نام‌های نیزه دوکهنه به روژه کهنه، سیاومه کهنه، آرمرده کهنه، توده کهنه و غیره هم شنیده می‌شود. ولی آبادی‌هایی نیز با همان نام‌ها بدون واژه کهنه وجود دارد.

جاذبه های گردشگری سنندج

شهرستان سنندج 

شهر سنندج مركز استان كردستان در فاصله 512 كیلومتری جنوب غرب تهران قرار گفته و ارتفاع آن از سطح دریا 1480 متر است . شهر سنندج در سال 1046 هجری قمری در زمان حكومت سلسله صفویه و در دوران شاه صفی و توسط سلمان خان اردلان ساخته شده است . نام سنندج معرب شده سنه دژ است ، كه هم اكنون نیز مردم شهرهای دیگر استان سنندج را همان سنه عنوان می نمایند . سنندج به علت مكزیت در گذشته دارای مساجد ، ابنیه و عمارات و بازار قدیمی می باشد كه هم اكنون بیشترین تعداد جاذبه های ان شهر را تشكیل می دهند .

مسجد جامع سنندج 

این مسجد در ضلع شمالی خیابان امام خمینی قرار دارد . بر اساس مدارك موجود زمان احداث این مسجد مربوط به دوره قاجار بوده و به دستور امان الله خان والی كردستان در سال 1228 هجری قمری ساخته شده است . این مسجد دو ایوانی است با یك حیاط مركزی كه در پیرامون آن 12 حجره برای طالب علوم دینی ساخته شده است . مسجد دارای شبستانی بزرگ با 24 ستون است و اطراف شبستان و سر ستون ها با دو سوم كلام الله مجیدمزین شده است . برای تئین دیوارهای مسجد از كاشی های هفت رنگ استفاده شده و در ازاره های آن سنگ مرمر به كار رفته است .

 

مجموعه پارك تفریحی آبیدر 

این مجموعه در غرب سنندج و در انتهای خیابان ابیدر بر دامنه كوه آبیدر قرار گرفته است . شهر سنندج از فراز این پارك چشم انداز بسیار زیبائی دارد . چندین باغ و چشمه طبیعی در این پارك وجود دارد . یكی از بزرگ ترین باغ های این مجموعه باغ امیریه می باشد كه بزرگ ترین سینمای رو باز (تابستانه) كشور در این باغ جای گرفته است . این مجموعه از قدیم الایام تفریحگاه مردم سنندج بوده و كوه آبیدر دارای محبوبیت خاصی میان مردم است .


 

بازار سنندج 

این بازار در دو طرف خیابان انقلاب قرار گرفته و در سال 1046 ه. ق همزمان با مركزیت شهر سنندج به عنوان مركز حكومت اردلان ها ساخته شده است . پلان این بازار به صورت مستطیل بزرگی است كه در اثر خیابان كشی دوران حكومت پهلوی به دو بخش تقسیم شده و بخش شمالی آن بازار سنندجی است و بخش جنوبی آن بازار آصف نام گرفته است . با وجود مراكز خرید جدید این بازار همچنان موقعیت و ارزش خود را ا لحاظ تجاری حفظ نموده است .

خانه كرد (عمارت آصف) 

خانه كرد موزه مردم شناسی مناطق كردنشین و بزرگترین موزه مردم شناسی مربوط به یك قوم در كشور ایران است . این موزه در خیابان امام خمینی (ره) شهر سنندج واقع شده است . این موزه در عمارت آصف دایر گردیده و این عمارت یكی از بزرگترین عمارت های اعیانی شهر سنندج است كه دارای ارزش های ویژه معماری از لحاظ آجر كاری و گچبری واروسی سازی است و حمام آن زیباترین حمام خصوصی در بین حمام های سنندج می باشد . بنای اولیه این عمارت در دوره صفویه بوده و در دوره های قاجار و پهلوی تكمیل شده است .

موزه سنندج 

این موزه در خیابان امام كوچه حبیبی و در بخش برونی عمارت ملالطف اله شیخ الاسلام قرار دارد و در آن آثار و اشیاء تاریخی كشف شده از استان و سایر نقاط ایرا ن به نمایش گذاشته شده است . اروسی موزه سنندج یكی ا نمونه های بی نظیر هنر اروسی سازی و كار استادكاران سنندجی می باشد . عمارت ملالطف اله از بناهای باقی مانده دورة قاجار است .

 

عمارت خسرو آباد 

این عمارت در بلوار خسرو آباد (شبلی) قرار دارد . این عمارت در نوع خود بی نظیر و مركز حكومت اردلان به ویژه خسروخان اردلان بوده است . مجموعه عمارت و باغ آن افزون بر دو بخش اصلی یعنی قصر سلطنتی با ورودی ستون دار در بخش غربی و ساختمان شرقی با غلام گردش ها و ایوان ستون دار مشرف بر صحن عمارت و فضای بیرونی بنا دارای فضاهای دیگری چون حمام ، اتاق قاپچیان و خدمتكاران است . تزئینات معماری این بنا شامل گچبری ، آجركاری ، اروسی های زیبا و حوض چلیپا شكل داخل عمارت است .

 

عمارت وكیل 

این مجموعه بزرگ در خیابان كشاورز واقع شده است و شامل سه حیاط با عمارت های مربوطه و یك حمام خصوصی در داخل مجموعه و یك حمام عمومی در خارج آن است . بخش اصلی عمارت وكیل در دوران زندیه ساخته شده و بخش های دیگر متعلق به دوره قاجار است . مجموعه دارای تزئیناتی چون آجركاری های زیبا و اروسی های پركار است و حیاط مركزی دارای سقف شیروانی با طرح كلاه فرنگی است .

عمات مشیر دیوان 

این عمارت در خیابان شهدا قرار دارد و شامل هفت حیاط با فضاهای مرتبط است و یك حمام خصوصی در داخل مجموعه دارد . هر یك از حیاط ها نیز دارای آبنما می باشند . عمارت توسط میرزا یوسف مشیردیوان در دوره قاجار ساخته شده است و زیباترین ایوان با طرح كلاه فرنگ در سنندج متعلق به این بنا است . در این عمارت نیز اروسی های پركار ، تزئینات آجری ، كاربندی ها و گچبری جهت تزئین استفاده شده است .

حمام خان 

این حمام در ضلع شمالی بازار قدیم سنندج در خیابان انقلاب واقع شده است . تزئینات داخل حمام و نقوش موجود بر روی دیوار آن در نوع خود بی نظیر و جالب می باشد . حمام در سال 1220 هجری قمری به دستور امان الله خان اردلان ساخته شده و در بین حمام های باقی مانده از گذشته بزرگ ترین و زیباترین حمام شهر است .

امام زاده هاجر خاتون 

این امام زاده در خیابان صلاح الدین ایوبی در محله قدیمی سرتپوله سنندج واقع است . بر اساس روایات موجود این امام زاده شریفه ، خواهر امام رضا (ع) است كه در سفر آن بزرگوار به خراسان در كردستان رحلت نمود و در این مكان به خاك سپرده شده است . در مجاور این امام زاده مسجد و آرامگاه مشایخ و بزرگان سنندج نیز قرار دارد .

امام زاده پیر عمر 

این امام زاده در ضلع جنوبی خیابان امام خمینی واقع شده و تاریخ ساخت آن سال 1046 ه.ق می باشد . امام زاده پیر عمر را پسر بلافصل حضرت علی (ع) می دانند . بنای آرامگاه شامل تزئینات آجری گچبری و اروسی های زیبا است . قسمت های عمده ای از بنا به علت فرسودگی در سال های 1372 تا 74 ه.ش بازسازی شده است .

امام زاده پیر محمد 

این بقعه در میدان نبوت سنندج در بالای تپه ای كه قبرستان قدیمی شهر واقع شده است قرار دارد . این بنا محل دفن امام زاده محمد بن یحیی مشهور به پیر محمد است .

قرآن نگل 

در 65 كیلومتری غرب سنندج در مسیر جاده سنندج – مریوان ، در داخل مسجد روستای نگل قرآنی خطی از دوران گذشته وجود دارد كه بنا بر اعتقادات مردم یكی از چهار قرآن خطی است كه در زمان خلفه سوم به رشته تحریر در امده و به چهار اقلیم دنیا فرستاده شده است . خط قرآن كوفی و دارای نقطه و اعراب و در قسمتی از شماره آیات طلاكاری شده و مزین به نقوش گیاهی می باشد . این قرآن در بین مردم جایگاه والایی دارد و همه روزه عده كثیری از نقاط دور دست برای زیارت قرآن به این روستا می آیند .

مراسم عرفانی 

از دیگر جاذبه های شهر سنندج مراسم عرفانی دراویش می باشد كه به صورت هفتگی در برخی تكایای آن اجرا می گردد و گردشگران بسیاری از این مراسم دیدن می نمایند .
در استان كردستان دو فرقه عمده تصوف وجود دارد :

  • طریقه قادریه: پیروان این طریقه مریدان شیخ عبدالقادر گیلانی هستند كه درك حقیقت و وصول به حق را در قیل و قال می دانند و در حالت سماع دف زنان به عالم جذبه می روند و هر بیننده ای ر شیدای خود می كنند .
  • طریقه نقشبندی: موسس این طریقت خواجه بزرگ مولانا بهاءالدین محمد نقشبند بخارایی است و پیروان او وصول به حق را در تفكر و سكوت می دانند .
صنایع دستی 

صنایع دستی ه از جاذبه های مهم سنندج است و انواع قالی و قالیچه ، گلیم ، تخته نرد و شطرنج سنندج شهرت و اعتبار جهانی دارد .

دریاچه سد قشلاق 

در فاصله 20كیلومتری شمال سنندج در مسیر جاده سقز بر روی رودخانه قشلاق سد مخزنی قشلاق احداث شده است . دریاچه پشت این سد 11 كیلومتر طول دارد و وسعتی معادل 934 هكتار را در بر می گیرد . این دریاچه محل مناسبی برای ورزش های آبی می باشد و جزو جاذبه های طبیعی سنندج به شمار می رود .

قلل مرتفع 

به علت كوهستانی بودن منطقه و امنیت حاكم بر آنها هر ساله تعداد بسیاری از كوهنوردان به قلل مشهور و مرتفع سنندج صعود می نمایند .
مهم ترین قلل این شهرستان عبارتند از : آبیدر سلطان سراج الدین ، آوالان در جنوب سنندج شاه نشین در ژاوه رود ، كوه كوچك در جنوب غربی و كوه چرخ لان در جنوب غربی سنندج .

تاریخچه سنندج

سنندج(به کردی: سنه‌، Sine) مرکز استان کردستان در غرب ایران است. نام سنندج دگرگون شدهٔ سنه‌دژ است. جمعیت این شهر بر پایه آمار نفوس و مسکن سال ۸۵، برابر با ۸۵۰۰۰۰ نفر بوده‌است.


 

آثار تاریخی

مسجد دارالاحسان
مسجد دارالامان‌ (مسجد والی‌)
بازار قدیمی‌ و بازار سرتپوله
مسجد رشید قلعه‌ بیگی
مسجد میرزا فرج‌الله‌
قرآن‌ نگل‌ در مسجد روستای‌ نگل‌
مسجد وزیر
مسجد خورشید لقاخانم
مسجد وكیل
مسجد و تكیه‌ عبدالله‌ بیگ‌
مسجد ملااحمد قیامتی
كلیسای‌ سنندج‌
امامزاده‌ پیر عمر
امامزاده‌ هاجر خاتون
امامزاده‌ طاقه‌ گوره‌
مقبره‌ شرف‌الملك
بقعه‌ شیخ‌نجم‌الدین‌
پل‌ قشلاق‌
حمام‌ پاشاخان
حمام‌ خان‌
حمام‌ دوخزینه‌
حمام‌ شیشه‌
حمام‌ صلاحی
حمام‌ عبدالخالق
حمام‌ وكیل‌ الملك‌
عمارت‌ آصف‌ دیوان
عمارت‌ و باغ‌ آیت‌الله‌ مردوخ
عمارت‌ امجدالاشراف‌
عمارت‌ سرهنگ‌ آزموده‌ اردلان‌
مجموعه‌ عمارت‌ شیخ‌ محمدباقر غیاثی
خانه‌ گله‌داری
خانه‌ مجتهدی
عمارت‌ مشیر دیوان
خانه‌ معمارباشی
عمارت‌ ملالطف‌الله‌ شیخ‌الاسلام
عمارت‌ ملك‌التجار
عمارت‌ وكیل‌ الملك‌
عمارت‌ خسروآباد
ساختمان‌ شهرداری‌
باغ‌ امیریه‌
باغ‌ امانیه‌
آبیدر
موزه‌ سنندج‌ و موزه‌ تاریخ‌ طبیعی‌ 

عکسهای دیگری از روستای نران

100_4555.jpg

100_4517_edited.jpg

برای دیدن سایر عکسها اینجا را کلیک کنید

ادامه نوشته